PHÁT TRIỂN VÀ KIỂM ĐỊNH SƠ BỘ THANG ĐO NĂNG LỰC AN TOÀN SỐ CỦA SINH VIÊN: TIẾP CẬN TÍCH HỢP KHUNG NĂNG LỰC SỐ DIGCOMP VÀ THÔNG TƯ SỐ 02/2025/TT-BGDĐT CỦA BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
DOI:
https://doi.org/10.59775/1859-3968.414Từ khóa:
An toàn số, DigComp, sinh viên đại học, thang đo năng lực, Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT.Tóm tắt
Thông tư 02/2025/TT-BGDĐT (Thông tư 02) đặt ra yêu cầu cấp thiết về công cụ đánh giá năng lực số chuẩn hóa tại các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam. Mặc dù khung DigComp của Liên minh châu Âu là hệ quy chiếu học thuật vững chắc, việc vận hành khung này vào bối cảnh pháp lý Việt Nam vẫn còn thiếu các công cụ đo lường tương thích và có kiểm chứng thực chứng. Nghiên cứu này xây dựng và chuẩn hóa bước đầu thang đo miền năng lực An toàn số cho sinh viên thông qua kỹ thuật đối soát (mapping) nội dung giữa DigComp 2.1 và Thông tư 02, với sự điều chỉnh phù hợp bối cảnh văn hóa và pháp lý Việt Nam. Thang đo sơ bộ gồm 32 chỉ báo hành vi được kiểm định trên mẫu N = 438 sinh viên năm thứ nhất Trường Đại học Hùng Vương bằng hệ số Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích nhân tố khẳng định (CFA). Kết quả xác lập cấu trúc gồm 28 chỉ báo hành vi thuộc bốn nhân tố: (1) Bảo vệ thiết bị; (2) Bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư; (3) Bảo vệ sức khỏe và an sinh số; (4) Bảo vệ môi trường số. Các chỉ số thống kê xác nhận thang đo đạt độ tin cậy và giá trị cấu trúc vững chắc (Cronbach’s Alpha tổng thể = 0,793; KMO = 0,826; tổng phương sai trích = 42,63%; CFI = 0,909; RMSEA = 0,044; CR từ 0,798 - 0,828; AVE từ 0,351 - 0,410). Công cụ này cung cấp lộ trình nội địa hóa có hệ thống, góp phần thiết thực vào việc đánh giá chuẩn đầu ra và thiết kế chương trình bồi dưỡng năng lực số cho sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục.
Tài liệu tham khảo
Barboutidis G. & Stiakakis, E. (2023). Identifying the factors to enhance digital competence of students at vocational training institutes. Technology, Knowledge and Learning, 28(2), 613-650.
Lynn M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382-385.
Lucas M., Bem-Haja P., Santos S., Figueiredo H., Dias M. F.,& Amorim M. (2022). Digital proficiency: Sorting real gaps from myths among higher education students. British Journal of Educational Technology, 53(6), 1885-1914.
Nguyen T., Ngoc P., Phuong H., Duy D., Hiep P., McClelland R. & Noroozi O. (2024). Digital competence of Vietnamese citizens: An application of DigComp framework and the role of individual factors. Education and Information Technologies, 29(15), 19267-19298.
Tzafilkou K., Perifanou,M. A. & Economides A. A. (2022). Development and validation of students’ digital competence scale (SDiCoS). International Journal of Educational Technology in Higher Education, 19, Article 30.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (2025). Thông tư số 02/2025/TT-BGDĐT: Quy định Khung năng lực số cho người học.
Gümüş M. & Kukul, V. (2022). Developing a digital competence scale for teachers: Validity and reliability study. Education and Information Technologies, 28(3), 2747-2765.
Phạm Hương Diên & Nguyễn Thị Anh Thi (2022). Đo lường năng lực kỹ thuật số của sinh viên: Nghiên cứu trường hợp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Giáo dục, 22(17), 52-57.
Carretero S., Vuorikari R. & Punie Y. (2017). DigComp 2.1: The Digital Competence Framework for Citizens with Eight Proficiency Levels and Examples of Use. Publications Office of the European Union.
De Vries D. A., Piotrows J. T. & De Vreese C. H. (2025). Developing the DigIQ: A measure of digital competence. PLOS ONE, 20(2), Article e0322995.
Mattar J., Piovezan M. R., Souza S. C. d., Santos C. C. d. & Santos A. I. d. (2020). Critical presentation of the European Digital Competence Framework (DigComp) and related frameworks. Research, Society and Development, 9(4), Article e172943062.
Riina V., Yves P., Stephanie C. & Godelieve V. (2016). DigComp 2.0: The Digital Competence Framework for Citizens. Update Phase 1: The Conceptual Reference Model. Publications Office of the European Union.
Vuorikari R., Kluzer S. & Punie Y. (2022). DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens With New Examples of Knowledge, Skills and Attitudes. Publications Office of the European Union.
Vuorikari R., Pokropek A. & Muñoz J. C. (2025). Enhancing digital skills assessment: Introducing compact tools for measuring digital competence. Technology, Knowledge and Learning. Advance online publication.
Pais M. S., Quiroz J. S. & Manríquez C. R. (2023). Development of digital competences in students of a public state-owned Chilean university considering the safety area. Education Sciences, 13(7), Article 710.
Comrey A. L. & Lee H. B. (1992). A First Course in Factor Analysis (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Bartolomé J., Garaizar P. & Larrucea X. (2021). A pragmatic approach for evaluating and accrediting digital competence of digital profiles: A case study of entrepreneurs and remote workers. Technology, Knowledge and Learning, 27(3), 843-878.
Mattar J., Ramos D. K. & Lucas M. (2022). DigComp-based digital competence assessment tools: Literature review and instrument analysis. Education and Information Technologies, 27(8), 10843-10867.
Danailova I. (2023). DigComp 2.1. The case of Bulgaria. Yearbook of UNWE, 2023(1), 89-96.
De Lis González-Mujico F. (2023). Measuring student and educator digital competence beyond self-assessment: Developing and validating two rubric-based frameworks. Education and Information Technologies, 29(10), 12363-12388.
Polit D. F. & Beck C. T. (2006). The content validity index: Are you sure you know what’s being reported? Critique and recommendations. Research in Nursing & Health, 29(5), 489-497.
Ivanović D. & Simović V. (2020). DigComp: Methodological frame for measuring digital competencies. Trendovi u Poslovanju (Trends in Business), 8(1), 83-92.
Hair J. F., Black W. C., Babin B. J. & Anderson R. E. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Hoelter J. W. (1983). The analysis of covariance structures: Goodness-of-fit indices. Sociological Methods & Research, 11(3), 325-344.
Tải xuống
Đã Xuất bản
Cách trích dẫn
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Khoa học và Công nghệ Trường Đại học Hùng Vương
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép quốc tế Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDeri Phái sinh 4.0 .
